Aralıklı orucun faydaları abartılıyor mu?

Aralıklı orucun faydalarının abartılı olup olmadığı, bilim dünyasında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Popüler görüş, haftanın belirli günlerinde aç kalmak veya gıda alımını belli saatlerle sınırlamakla kilo vermenin daha kolay olduğunu savunuyor. Ancak yeni kanıtlar bu iddiaları sorguluyor. Chicago’da Illinois Üniversitesi’nden beslenme profesörü Krista Varady, “Bilim insanları her zaman aynı kanıtlar üzerinde hemfikir değil” diyerek bu yaklaşımın “sihirli değnek” olmadığını belirtiyor. Bir çalışma ise aralıklı orucun kardiyovasküler hastalık riskini artırabileceğini ortaya koydu.

Hayvan deneyleri, fare, sinek ve solucan üzerinde güçlü faydalar gösteriyor. Baltimore’daki Johns Hopkins Üniversitesi’nden nörobilimci Mark Mattson, “Günde üç öğün ve buna ek olarak iki ara öğün yediğimiz bir ortamda evrimleşmedik” diyerek açlığın metabolizmanın glikoliz yerine yağ yakımını başlatması ve hücre seviyesinde otofajiyi tetiklediğini açıklıyor. Bu mekanizmanın, New England Journal of Medicine’da yayınlanan ve “yaşam süresinin uzaması, diyabet ve kanser riskinin düşmesi” ile ilişkilendirilen araştırmada desteklendiği bildirildi. İnsan çalışmaları ise aralıklı orucun yaklaşık %5 kilo kaybı sağladığını, kolesterol ve kan basıncında hafif düşüşler gözlemlendiğini rapor ediyor. Polikistik over sendromu belirtilerinin hafiflediği iddia edilse de, bu etkiler farelerdeki gözlemler kadar belirgin değil.

En büyük zorluk, insanların gerçek gıda tüketimini ölçmekte bulunması. Wilson, “İnsanların %30’luk bir kısmı gıda alımını eksik bildiriyor” diyerek veri hatalarını vurguluyor. Varady, katılımcıların sadece %50’sinin beslenme günlüğü sunduğunu, geri kalanının ise sıklıkla hatalı kaydettiğini belirtiyor. Yeni teknolojiler, çift işaretli izotoplu su, fotoğraf çeken sensör ve kan/idrarlı biyobelirteçler, bu eksiklikleri gidermeyi hedeflese de hâlâ sınırlı ölçekli ve kısa süreli çalışmalarda kullanılıyor. Aralıklı orucun insanlarda hayvanlarla kıyaslandığında daha sınırlı faydalar sağladığı görülüyor; bu konuda net bir sonuca ulaşmak için daha kontrollü ve uzun süreli araştırmalar gerekmektedir.