Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

İngiltere’de, University College London Hastanesi’nde gerçekleştirilen ilk gerçek‑zamanlı yapay zeka destekli beyin ameliyatında, 48 yaşındaki Rhys Hibbert adlı bir hasta, beynin tabanında yer alan 11 mm’lik kanserli olmayan hipofiz tümörünü başarıyla çıkardı. Hibbert, iki çocuğun babası ve Bedfordshire’da yaşıyor. Tümör, optik sinirlere baskı yapma potansiyeli taşıyarak görme kaybına yol açabilirdi. Yaklaşık 18 ay önce bir yürüyüş sırasında bilincini kaybederek nöbet geçirmişti ve sonraki beyin taramasında tümör tespit edildi.

Ameliyat sırasında cerrahlar, burundan geçilen ince bir endoskopla tümöre ulaştı. Gerçek‑zamanlı video akışını analiz eden yapay zeka sistemi, cerrahi aletleri izleyerek damar ve sinirlerin bulunduğu bölgeleri işaretledi. Bu sayede en güvenli çıkarma noktası belirlenirken cerrahlar anlık bilgiyle yönlendirildi. Sistem, yüz tanıma teknolojisine benzer şekilde çalışıyor, ancak görüntülerdeki damar ve sinir konumlarını tanıyarak beynin kritik anatomik yapılarını saptıyor. Araştırmacılar, AI’yi yüzlerce hipofiz tümörü videosunun üzerine eğitti ve sistemin cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda olduğunu vurguladı.

Hibbert, ameliyat sonrası gözlerini açtığında görüşünün yaklaşık 360 dereceye ulaşmış gibi hissettiğini ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görmesinin günlük olarak iyileştiğini belirtti; enerji seviyesinin geri geldiğini ve önceki yan etkilerin ortadan kalktığını ifade etti. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek duygularını paylaştı. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda olduğunu vurguladı.