Her gün probiyotik kullanmalı mıyız? Uzman yanıtladı
Probiyotik takviyeler, son yıla kadar market, eczane ve sosyal medya kanallarında sıkça önerilen ürünler haline geldi. Bağırsak mikrobiyomu üzerinde olumlu etkileri olduğu iddia edilirken, bağırsaklardaki bifidobakterilerin yüksek seviyelerinin obezite oranlarını düşürdüğü, laktobacillus seviyelerinin düşük olmasının ise kalp krizi riskini artırdığı araştırmalarla ilişkilendirilmiştir. Ancak, mikrobiyomun karmaşık yapısı göz önünde bulundurulduğunda, tek bir bakteri türünü takviye yoluyla eklemek beklenen sağlık faydasını sağlamayabilir. Bilimsel çalışmalar, probiyotiklerin günlük kullanımının herkes için gerekli olmadığını göstermektedir.
Büyük ölçekli deneyler, probiyotiklerin belirli sağlık durumlarında sınırlı etkisi olduğunu ortaya koymuştur. 2021 yılında gerçekleştirilen en büyük soğuk algınlığı araştırması, probiyotik kullananlarla plasebo alanlar arasında hastalık şiddetinde anlamlı bir fark bulamamıştır. Aynı yıl, 618 erken doğan bebek üzerinde yapılan geniş kapsamlı bir çalışmada probiyotiklerin ishal önleme konusunda belirgin bir yararı tespit edilmemiştir. 2020’te derlenen 82 çalışma ve 12.000’den fazla katılımcı içeren sistematik inceleme de genel probiyotik faydalarını doğrulayan kanıt bulamamıştır. 2021 Cochrane incelemesi, gebelikte diyabet önlemede probiyotiklerin çok az veya hiç fayda sağlamadığını, aksine preeklampsi riskini artırabileceğini rapor etmiştir.
Ürün çeşitliliği, probiyotiklerin etkinliğini etkileyen önemli bir faktördür; piyasadaki takviyeler aynı bakteri türlerini veya aynı miktarlarda bakterileri içermemektedir. Bu yüzden belirli bir probiyotik kombinasyonunun bireyler için farklı sonuçlar doğurabileceği düşünülmektedir. Antibiyotik sonrası ishal gibi belirli durumlarda sınırlı fayda gözlenebilse de, yoğurt, kimchi ve lahana turşusu gibi doğal gıdaların tüketimi makul bir alternatiftir. Mevcut araştırmalara göre, sağlıklı bireylerin özel bir gerekçe olmadan günlük probiyotik takviyeleri kullanmasının sağlık açısından büyük bir fayda sağlamadığı görülmektedir.
