SPK’dan kripto ve borsada kritik karar: Yabancılara pasaport şartı

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık platformları için yeni bir tebliğ yayımladı. Karara göre, Türk vatandaşı olmayan gerçek kişiler, Türkiye’ye fiziksel olarak gelmeden çipli pasaport ve uzaktan kimlik tespitiyle dakikalar içinde hesap açabilecek. Düzenleme, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO 9303) gereksinimlerini karşılayan NFC desteği sunan pasaportları zorunlu kılıyor; pasaportun fiziksel yüzeyindeki bilgiler ve mikroçipteki veriler birebir eşleşmek zorunda. Temassız çip okuması başarısız olursa başvuru anında bloke ediliyor.

Adres teyidi, ikametgah belgesi, son üç aya ait elektrik, su ve doğalgaz faturaları ya da ilgili devletlerin kamuya açık veri tabanları üzerinden yapılacak risk analiziyle sağlanıyor. Adres doğrulaması eksik olan hesaplardan lira, döviz, hisse senedi veya kripto varlık transferi hiç yapılamayacak. Sistem, kullanıcının anlık IP ve port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum ve tarayıcı izleri gibi dijital ayak izlerini pasaport verileriyle çapraz sorgulayarak uyumsuzluk tespit edildiğinde başvuru sürecini tek taraflı iptal ediyor.

Para trafiği yalnızca SWIFT üzerinden pasaport bazlı uzaktan onay alan yabancı müşterilere uygulanacak; bu müşteriler otomatik olarak yüksek risk sınıfına yerleştirilecek ve ani nakit akışları askıya alınabilecek. Hesaba para girişi ve çıkışı yalnızca müşterinin yurt dışında açılmış banka hesapları üzerinden gerçekleştirilebilecek. Yabancı müşterilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları her üç aylık periyotla Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) radarına raporlanacak. Kurumsal yapılar için, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler de uzaktan kimlik doğrulama ile müşteri kabul edebilecek; gerçek faydalanıcı tespitinde herhangi bir açık sistemin kırmızı bayrak vererek uzaktan işlem sürecini durduracak.